Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), uzun vadeli birikim yaparak geleceğe hazırlanmayı sağlayan değerli finansal planlama araçlarından biridir. Ancak hayat her zaman planlandığı gibi ilerlemeyebilir. Evlilik, konut satın alma ya da doğal afet gibi önemli yaşam olaylarında, uzun vadeli birikimlerin bir bölümüne ihtiyaç duyulabilir.
Bu gibi durumlarda BES katılımcılarına belirli şartlar altında kısmi ödeme alma olanağı sunuluyor. Peki BES’te kısmi ödeme nedir, kimler yararlanabilir ve hangi durumlarda kullanılabilir?
BES’te kısmi ödeme nedir?
BES’te kısmi ödeme, emeklilik hakkını beklemeksizin ve sözleşmeyi tamamen sonlandırmadan, birikimin belirli bir bölümünün katılımcıya ödenmesini sağlayan uygulamadır.
Kısmi ödeme uygulaması, BES’in uzun vadeli birikim özelliğini korurken bazı kritik yaşam ihtiyaçlarında birikimlerin belirli ölçüde kullanılabilmesine olanak tanır. Ancak bu imkândan yararlanabilmek için her durum için farklı şartların yerine getirilmesi gerekir.
Mevcut düzenlemelere göre kısmi ödeme evlilik,eğitim ve konut alımı ve doğal afet hallerinde uygulanabiliyor.
Evlilik nedeniyle BES’ten kısmi ödeme alınabilir mi?
Hayatın büyük dönüm noktalarından biri olan evlilik, beraberinde çeşitli ve yüksek maliyetli harcamalar getirebilir. BES katılımcıları, belirli şartları karşılamaları halinde evlilik nedeniyle kısmi ödeme talebinde bulunabilir.
Evlilik nedeniyle kısmi ödeme hakkından faydalanabilmek için BES sözleşmenin en az 5 yıldır yürürlükte olması ve başvuru tarihinde geçerli olan aylık asgari brüt askeri ücretin en az 5 katı tutarında katkı payı ödenmiş olması gerekiyor.
Bu şartların sağlanması halinde birikimin %50’sine kadar kısmi ödeme alınabiliyor. Ayrıca devlet katkısı hesabındaki mevcut tutarla sınırlı olmak üzere, kısmi ödeme tutarının %20’si kadar devlet katkısı hesabından ek ödeme yapılabiliyor.
Başvuru sırasında evlilik tarihini gösteren ve e-Devlet üzerinden doğrulama kodu ve barkod içeren nüfus kayıt örneği gibi belgelerin sunulması gerekiyor.
Konut alımında BES kısmi ödeme nasıl kullanılır?
Konut sahibi olmak, uzun vadeli finansal hedeflerin başında geliyor. BES birikimlerinin belirli bir bölümünün konut alımı amacıyla kullanılabilmesi, katılımcılar için ciddi bir esneklik sağlıyor.
Konut alımı amacıyla kısmi ödeme başvurusunda da evlilikte olduğu gibi BES sözleşmesinin en az 5 yıldır yürürlükte olması ve gerekli katkı payının ödenmiş olması şartları aranıyor.
Katılımcılar, şartları karşılamaları halinde birikimlerinin %50’sine kadar olan kısmını kısmi ödeme olarak alabiliyor. Bu kapsamda da devlet katkısı hesabındaki mevcut tutarla sınırlı olmak üzere, kısmi ödeme tutarının %20’si kadar devlet katkısı hesabından ek ödeme yapılabiliyor.
Konut alımına ilişkin başvurularda, katılımcının konutun en az yüzde 50’sine sahip olduğunu gösteren ve gerekli doğrulama bilgilerini içeren tapu belgesinin sunulması gerekiyor.
Doğal afet durumunda BES kısmi ödeme alınabilir mi?
Doğal afetler, bireylerin hayatında öngörülemeyen ve büyük maddi kayıplara yol açabilen durumlar arasında yer alıyor. Bu nedenle BES mevzuatında, doğal afetlerden zarar gören katılımcılar için de kısmi ödeme imkânı bulunuyor.
Genel hayata etkili doğal afet ilan edilen bölgelerde, afetten zarar gören katılımcılar doğal afetin gerçekleştiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde kısmi ödeme başvurusu yapabiliyorBu durumda diğer kısmi ödeme nedenlerinde aranan 5 yıllık sistemde bulunma ve başvuru tarihinde geçerli aylık brüt asgari ücretin en az 5 katı kadar katkı payı ödeme şartları aranmıyor.
Doğal afet nedeniyle yapılabilecek kısmi ödeme de birikimin %50’sine kadar olabiliyor. Bu durumda devlet katkısı hesabındaki mevcut tutarla sınırlı olmak üzere, kısmi ödeme tutarının %25’i kadar devlet katkısı hesabından ek ödeme yapılabiliyor.
Kısmi ödeme aldıktan sonra BES sözleşmesi devam eder mi?
Kısmi ödeme, BES sözleşmesinin tümüyle sonlandırılması anlamına gelmiyor. Katılımcı, kısmi ödeme aldıktan sonra sistemde kalmaya ve birikim yapmaya devam edebiliyor.
Ayrıca kısmi ödeme sonrasında sistemde geçirilmesi gereken süreyle ilgili şartlar bulunuyor. Mevcut düzenlemeye göre kısmi ödeme alan katılımcının, kısmi ödeme tarihinden itibaren 3 yıl boyunca sistemde kalması gerekiyor.
Bu nedenle kısmi ödeme kararı verilmeden önce hem mevcut birikim hem de uzun vadeli emeklilik hedefleri birlikte ele alınmalıdır.
Birikiminizi planlarken esnekliği de göz önünde bulundurun
BES’in temel amacı uzun vadeli birikim yaparak emeklilik dönemine hazırlanmak olsa da katılımcıların hayatın farklı dönemlerinde ortaya çıkabilecek öncelikli ihtiyaçlarını da planlaması gerekiyor. Kısmi ödeme uygulaması, belirli şartlar altında birikimin tamamını bozmadan bu ihtiyaçlara yönelik finansal destek sağlayabiliyor.
BES birikiminizi planlarken geleceğe yönelik hedeflerinizin yanı sıra hayatın farklı dönemlerinde ortaya çıkabilecek ihtiyaçları da göz önünde bulundurabilirsiniz. Katılım Emeklilik Rahat Emeklilik Planı ile emeklilik hedeflerinize yönelik birikim yaparak geleceğinizi bugünden planlayabilirsiniz.